5 pytań do Aleksandry Jagieło

Aleksandra Jagieło
Prezeska klubu BKS BOSTIK ZGO Bielsko-Biała oraz Członkini Zarządu PZPS ds. siatkówki żeńskiej. Była reprezentantka Polski w siatkówce, dwukrotna mistrzyni Europy. Aktywnie działa na rzecz rozwoju sportu kobiet, edukacji młodych zawodniczek i promocji siatkówki w Polsce.

Ostatnie tygodnie to prawdziwe święto dla fanów siatkówki. Męska reprezentacja Polski właśnie walczy o tytuł mistrzów świata na Filipinach, a wcześniej zakończyły się Mistrzostwa Świata Siatkarek w Tajlandii – turniej, który nie tylko stał na fantastycznym poziomie sportowym, ale też udowodnił, jak ogromny potencjał drzemie w żeńskiej siatkówce.

Pełne trybuny, wysoka oglądalność i doskonała organizacja, te mistrzostwa zapisały się złotymi zgłoskami w historii sportu kobiet. Pokazały też wyraźnie: sport kobiecy zasługuje na uwagę, inwestycje i widoczność.

W ramach naszego cyklu „5 pytań do…” zapytaliśmy Aleksandrę Jagieło jak wygląda sytuacja sportu kobiet w Polsce i co można zrobić, by kolejne pokolenia dziewcząt z pasją i dumą uprawiały siatkówkę i sport w ogóle.

1. Jakie zmiany są dziś potrzebne, aby zwiększyć widoczność sportu kobiecego w Polsce?

Od kilku lat wiele się dzieje w tym temacie. Małymi krokami idziemy do przodu, ale na pewno jest jeszcze dużo do zrobienia, aby zwiększyć widoczność sportu kobiecego w Polsce. Można to zrobić poprzez edukację i przeciwdziałanie stereotypom, wyrównanie w nagrodach finansowych za sukcesy sportowe oraz – w związku z tym, że dużo trudniej zachęcić firmy do wspierania dyscyplin kobiecych – dodatkowe ulgi podatkowe dla firm, które się zdecydują na sponsoring. Istotne jest również promowanie historii kobiet, które osiągnęły sukces, oraz kampanie społeczne z ich udziałem. Potrzebna jest większa obecność kobiet w strukturach zarządczych i strukturach sportowych – również więcej trenerek. Warto także wprowadzić parytety transmisji na kanałach sportowych. Bardzo popularne w ostatnim czasie jest również budowanie marek osobistych zawodniczek poprzez szkolenia z autopromocji i wsparcia medialnego.

2. Co można zrobić, by młode zawodniczki nie rezygnowały z uprawiania sportu w okresie dorastania?

To jest bardzo trudne zadanie, ponieważ dzisiaj dla młodych dziewczyn autorytetem i inspiracją są w dużej mierze influencerki czy youtuberki. Dodatkowo wkraczanie w okres dojrzewania nie ułatwia sprawy. Myślę, że ogromne znaczenie mają postawa rodziców, którzy powinni edukować swoje dzieci i mówić o tym, jak ważne dla zdrowia fizycznego i psychicznego jest uprawianie sportu, a także wspieranie w tym, że to nie wynik jest ważny, tylko pasja, radość z trenowania oraz przynależność do sportowej rodziny. Obecność kobiet na stanowiskach trenerskich pokazuje, że można w tym środowisku zostać na dłużej, działać i osiągać sukcesy również po karierze sportowej. Wzorem do naśladowania powinny być starsze zawodniczki – ambasadorki, które opowiadają o własnej drodze. Odpowiednia postawa trenerek i trenerów jest równie istotna – powinni być empatyczni, świadomi wyzwań wieku dojrzewania i wspierać zawodniczki nie tylko sportowo, ale też emocjonalnie. Bardzo ważne jest także, aby unikać oceniania wyglądu zewnętrznego oraz sylwetki. Zamiast tego należy skupić się na sile, sprawności i zdrowiu. Ten proces uświadamiania trwa i mam nadzieję, że dzięki coraz większej edukacji będzie miał przełożenie na to, że dziewczynki nie będą w tak dużej skali rezygnowały z uprawiania sportu.

3. Jak budować profesjonalne kariery sportowe kobiet w oparciu o edukację i rozwój?

Dzisiaj mamy zupełnie inną świadomość zawodniczek, niż było to za moich czasów. Kiedyś grałyśmy, dopóki zdrowie pozwalało, a następnie szukało się pracy. Teraz zawodniczki w trakcie kariery bardzo często wiedzą, co chcą robić po jej zakończeniu. Wynika to właśnie z dużo większej edukacji i świadomości. Zawodniczki w trakcie kariery inwestują, dbają o swoją markę osobistą, żeby czerpać korzyści w przyszłości. Budowanie profesjonalnej kariery sportowej kobiet w oparciu o edukację i rozwój wymaga podejścia na wielu poziomach. Najważniejsze jest stworzenie systemu, który nie tylko rozwija umiejętności sportowe, ale też daje narzędzia do rozwoju osobistego. Mam na myśli umożliwienie łączenia sportu i edukacji. Zdarzyło się, że usłyszałam od nauczyciela czy wykładowcy „albo rybki, albo akwarium”, czyli „albo sport, albo nauka”. Ogromne znaczenie mają także profesjonalni trenerzy w szkołach, wsparcie psychologów, szkolenia i uświadamianie w tematach takich jak: komunikacja, zarządzanie stresem, asertywność, wystąpienia publiczne kluczowe w kontaktach z mediami i sponsorami. Potrzebne są także kompetencje związane z zarządzaniem finansami i negocjacją kontraktów. Warto pokazywać sportsmenki, które odniosły sukces nie tylko na boisku, ale też w edukacji czy karierze po sporcie, np. zawodniczki, które zostały trenerkami, lekarkami, fizjoterapeutkami, dziennikarkami czy komentatorkami. Niezwykle istotnym elementem jest także tworzenie marki osobistej. Myślę, że to są podstawowe elementy w budowaniu profesjonalnej kariery sportowej kobiet.

4. Czy rynek sportowy w Polsce jest gotowy na silne, kobiece ligi zawodowe?

Myślę, że częściowo tak. Rynek sportowy w Polsce ma potencjał, ale potrzebuje wsparcia i zmian odgórnych, systemowych. Takiej pomocy z wyższego szczebla. Jest to możliwe, ponieważ wzrasta świadomość i zainteresowanie równością płci w sporcie. Młode pokolenia kobiet i mężczyzn coraz częściej identyfikują się z silnymi i sportowymi rolami kobiet. Wspierają i mówią o bardzo ważnej pozycji pań w różnych dziedzinach życia. Uważam, że w dalszym ciągu największą przeszkodą w budowaniu silnych lig zawodowych są finanse. Co roku słyszymy o jakimś zespole w siatkarskiej lidze kobiet, który ma problemy i istnieje ryzyko, że nie dotrwa do końca sezonu. Tego problemu natomiast nie ma w lidze męskiej. To jest moim zdaniem największa przeszkoda do zbudowania silnej, stabilnej ligi.

5. Jak komunikować siatkówkę i sport dziewcząt, by konkurować o uwagę z innymi aktywnościami?

Będąc w szkołach i przedszkolach wraz z zawodniczkami opowiadamy o naszej ukochanej dyscyplinie sportu, jaką jest siatkówka. Zachęcamy do jego uprawiania, powtarzając, że nie wszyscy muszą być zawodowymi sportowcami. Jednak podkreślamy, że trenując dbasz nie tylko o swoje zdrowie fizyczne i psychiczne, ale również nawiązujesz nowe znajomości, przynależysz do pewnej społeczności, masz możliwości zwiedzania kraju i świata, stajesz się niezależna i pewna siebie. Poznajesz, rozwijasz się i jesteś w stanie spełniać swoje marzenia. Jednak w dzisiejszych czasach, w dobie internetu i komputerów, staramy się promować generalnie SPORT! Bez wyodrębniania dyscyplin. Mówimy o jego atutach i o tym, jak ważną rolę odgrywa w naszym życiu.